301 Moved Permanently

Moved Permanently

The document has moved here.

Yazı Detayı
05 Mart 2019 - Salı 14:24
 
Bir çocukluk çağı hastalığı ''yatak ıslatma''
Üroloji Uzmanı Op. Dr. Selamettin Demir
 
 

Yatak ıslatma (Gece enürezisi) nedir?

Yatak ıslatmanın tıbbi tanımı, beş yaşın üzerindeki bir çocuğun herhangi bir fiziksel neden olmaksızın düzenli olarak gece yatağını ıslatmasıdır. Yatak ıslatma için tıbbi terim gece enürezisidir. Birincil (primer) ve ikincil (sekonder) olmak üzere iki tür gece enürezisi vardır. Birincil gece enürezisinde, çocuk asla tam mesane (idrar torbası) kontrolü kazanamamış ve devamlı yatağını ıslatmış olması gerekirken, ikincil gece enürezisinde ise çocuk daha önce en az altı ay boyunca kontrol sahibi olmuş olması ve daha sonra kaybedilmiş mesane kontrolüne sahip olması gerekmektedir.

Gece enürezisi çocukluk çağında oldukça sık rastlanan bir problemdir ve 5 yaşında çocukların 20'sini, 7 yaşında 10'unu ve 9 yaşında 6'sını etkiler. Bu sorun bazı yetişkinleri bile etkileyebilir. Bununla birlikte birçok genç ve genç yetişkin sorunun doğası nedeniyle yardım almak konusunda isteksizdir ve genellikle bunun oldukça yaygın olduğunun farkında değildir. 15 yaş ve üstü insanların yaklaşık 1'i (yetişkinler dahil) gece tamamen kuru değildir.

 

Yatak ıslatmasına ne sebep olur?

Bazı çocuklarda tam mesane kontrolü sağlamanın neden diğerlerinden daha uzun sürdüğü bilinmemektedir. Genellikle bir çocuk yaklaşık üç ila dört yaşında kontrol kazanırken kızlar genellikle erkeklerden daha erken kontrol sahibi olurlar. Bazen bir çocuğun hayatındaki stres mesane kontrolünü öğrenmeyi geciktirebilir veya geceleri bir süre kuru kalan bir çocukta yatak ıslatmayı tetikleyebilir. Bir çocuğun stresine aileye yeni bir bebeğin gelmesi veya yeni bir okula başlanması gibi olaylar neden olabilir. Doktorunuz çocuğunuzun mesanesinin normal şekilde çalıştığını kontrol etmek için bazı testler yapabilir.

 

Yatak ıslatma tanısı nasıl konur?

Enürezisin "sorun" olarak kabul edildiği yaş, çocuğun mesane kontrolü geliştirdiği zaman ve ebeveynlerin bakış açılarına bağlıdır:

* Çocukken enürezisi olan bir ebeveyn altı yaşındaki çocuğunun enürezisiile ilgili endişe duymayabilir.

* Büyük çocukları üç yaşında kuru olduğu için enürezisli dört yaşındaki bir çocuğun ebeveyni endişelenebilir.

Çoğu çocuk için enürezis arkadaşlarıyla sosyalleşme yeteneklerini engellediğinde bir sorundur. Bununla birlikte ebeveynlerin, çocuklarının yatak ıslatmasının altta yatan bir tıbbi sorundan kaynaklanmadığına dair güvence istemesi anlaşılabilir bir durumdur.

Bir uzman ile yatak ıslatma hakkında konuşurken bahsetmeniz gereken önemli noktalar şunlardır:

* Gündüz ıslatmalar ile ilgili sorunlarını

* kuruluk dönemlerini

* Aile yatak ıslatma geçmişini

* Islatma bölümlerinin sıklığını

* Çocuğunuzun horlama probleminin olup olmadığını

* Sorunun çocuk ve aile üzerindeki etkisini

* Hangi tedaviler denendiğini

* Aile sorunlarını

Çocuğun ne kadar sıvı tükettiği ve idrarını ne kadar geciktirebildiği konusunda 24 saatlik bir günlük kaydı yapmak da yararlıdır. Bu çocuğunuzun içeceği sıvıların zamanını, miktarını ve mümkünse idrar miktarı da dahil olmak üzere çocuğun idrar yapma sayısını kaydetmeyi içerir.

İdrar tahlili - idrar tahlili altta yatan tıbbi sorunlara yönelik bir tarama testidir. Bir çocuğun idrarının küçük bir örneğinin test edilmesini gerektirir.

İleri test ve sevk - Yatak ıslatması olan çoğu çocuğun ileri teste veya yönlendirmeye ihtiyacı yoktur. Bununla birlikte gündüz mesane problemleri veya idrar tahlili ya da fizik muayene ile ilgili anormal bulguları olan bir çocuğun daha fazla test edilmesi gerekebilir.

 

Yatak ıslatma nasıl tedavi edilir?

Yatak ıslatma ilk tedavisi eğitim ve motivasyon tedavisini içerir. Enürezis bu müdahalelerle iyileşmezse davranışsal alarmlar veya ilaçlar denenebilir.

Tedaviye başlamadan önce çocuğunuzun sürece katılmaya ne kadar hazır ve istekli olduğunu düşünmeniz önemlidir. Hem siz hem de çocuğunuz motive olmalı. Çocuğunuz tedavi konusunda bir sorumluluk üstlenecek kadar olgun değilse bunu yapmaya zorlanmamalıdır.

Tedavi genellikle uzar ve başarı ve başarısızlık döngüleri içerebilir. Tedavi bir uzman ile tutarlı takibi içermelidir (yaklaşık dört ayda bir).

Ebeveynler yatak ıslatmanın tamamen istemsiz olduğunu ve çocuğun ıslatma bölümleri için asla cezalandırılmaması gerektiğini anlamalıdır. Şaplak atma ve sözlü azarlama çocuğun kuru kalma yeteneğini geliştirmez.

 

Ne zaman yardım alınmalı

Çocuğunuzun sık sık veya acilen idrara çıkma ihtiyacı, gün içinde aşırı susuzluk, idrara çıkma ile yanma, ayaklarda veya ayak bileklerinde şişlik, haftalar veya aylarca kuru kaldıktan sonra yeni başlamış yatak ıslatma problemi durumunda çocuğunuzu bir uzman hekime götürmelisiniz. Bunlar herhangi bir enürezis tedavisine başlamadan önce değerlendirilmesi gereken daha ciddi bir durumun belirtileri olabilir.

Çocuğunuzun yukarıdaki problemleri yoksa istediğiniz zaman tıbbi yardım isteyebilir veya aşağıda açıklanan yatak ıslatma eğitimi ve önerilerini deneyebilirsiniz. Yatak ıslatma eğitimi ve önerileri enürezisli küçük çocuklar için en uygun yöntemdir. Çoğu uzman çocuk en az yedi yaşına gelene kadar alarm cihazları veya ilaçlar önermez.

Aile hekiminiz veya çocuk doktorunuz sizi mesane sorunları ile ilgilenen bir uzman veya kliniğe yönlendirebilir. Bazen gece alarm veya ses cihazları çocuğa tam mesaneye kontrolünü öğretmek veya eğitmeye yardımcı olmak için kullanılır. Bunlar bazen klinikler yoluyla kiralanabilir ve üç ila dört ay doğru kullanılırsa genellikle başarılıdır. Bu yöntem işe yaramazsa desmopressin (DDAVP) adlı bir ilaç reçete edilebilir. Bu ilaç (bir vazopressin analoğu), gece boyunca idrar üretimini azaltarak çalışır ancak gün içinde normal idrar çıkışını etkilemez. Desmopressin genellikle altı ila 12 haftalık bir süre için verilir ve daha sonra çocuğunuz tekrar değerlendirilecektir. Bazı durumlarda bir trisiklik ilaç (örneğin, imipramin) verilebilir. Bu ilaçların gece enürezisini tedavi etmek için ne şekilde çalıştığı tam olarak anlaşılmamıştır.

 

Yatak ıslatma eğitimi ve öneriler;

* Yatak ıslatma sıktır; Beş yaşın yüzde 16'sında haftada en az bir kez oluşur.

* Yatak ıslatma çoğu çocukta kendi kendine geçer.

*  Gündelik sıvıların çoğunun gün boyunca düzenli aralıklarla tüketilmesini sağlamaya çalışın. Çocuğunuzun yeterli içeceği olup olmadığını ve mola süreleri içinde yeterli sıvı tüketip tüketmediğini kontrol etmek için iyi bir aile ve öğretmen işbirliğine ihtiyaç vardır. Çocuğunuzun akşamları hala sıvı tüketmesinde sakınca yoktur ancak susamazsa büyük miktarlarda sıvı içmemelidir.

* Çocuğunuzla geceleri kuru kalmak isteyip istemediği hakkında konuşun ve bu konuda onu cesaretlendirip ödüllendirin. Çocuğunuzun yatak ıslatmayı durdurmak istemesi veya isteği deneyebileceğiniz herhangi bir yönteme aktif olarak katılmasını çok daha kolaylaştıracak ve başarı şansını artıracaktır.

* Yatak ıslatma çocuğun suçu değildir; çocuklar yatak ıslatma için cezalandırılmamalıdır.

* Çocuğu gündüz düzenli olarak ve yatmadan hemen önce idrara çıkmaya teşvik edin (toplam dört ila yedi kez). Çocuk geceleri uyanırsa onu tuvalete götürün.

* Özellikle akşamları şekerli ve kafein içeren içeceklerden kaçının.

* Çocuğun gece boyunca mesanenin aşırı dolmasını önlemek için sabah ve öğleden sonraları sıvılarının çoğunu içmesi yararlı olabilir. Bunu denemeden önce çocuğunuzun 24 saatlik bir süre içinde içtiği sıvı miktarının bir günlüğünü tutun. Toplamı temel alarak sabah, öğleden sonra ve akşam boyunca sıvıların dağılımı için bir program oluşturabilirsiniz. Bir öneri olarak sabah sıvıların yüzde 40'ını, öğleden sonra yüzde 40'ını ve akşam sadece yüzde 20'sini verebilirsiniz. Örneğin, bir çocuk 24 saat içinde genellikle yaklaşık 1 litre tüketirse, ebeveyn sabah yaklaşık 400 mililitre (yaklaşık yüzde 40), öğleden sonra yaklaşık 400 mililitre (yaklaşık yüzde 40) ve akşamları yaklaşık 200 mililitre (yaklaşık yüzde 20) vermelidir.

* Çocuğa her gece yataktan kalkmasını ve tuvaleti kullanması gerektiğinde tuvaleti kullanmasını hatırlatın. Ayrıca çocuğun yatmadan hemen önce mesanesini boşaltmasını hatırlatın.

* Çocuğun tuvalette ve koridorda gece ışıklarını açık bırakarak tuvaleti kolayca bulmasına yardımcı olun. Tuvalet çocuk yatak odasından uzaksa çocuk odasına portatif bir lazımlık koltuğu yerleştirmeyi düşünün.

* Evde çocuk bezi, antrenman pantolonu veya külotlu çorap kullanmayı bırakınız. Çünkü bunlar eğer çocuk sekiz yaşından büyükse yataktan kalkmak isteğini engelleyebilir. Bunlar aile veya arkadaşlarla yapılan gece ziyaretleri gibi özel durumlar için kullanılabilirler.

* İdrar kokusunu önlemek için çocuğun yatağını su geçirmez bir örtü ile koruyun.

* Gece boyunca olan ıslatmalarda sonra kuru pijamalara geçmeden önce çocuğu tuvalete gitmeye teşvik edin. Yatağın ıslak kısmının üzerine kuru bir havlu yerleştirebilir veya yatağı su geçirmez bir ped ile donatılmış bir çarşafla değiştirerek birkaç kat halinde yapabilirsiniz. Bu, size ve / veya çocuğunuzun ıslak maddeleri hızlı ve kolay bir şekilde çıkarmanızı sağlar ve yatağı yeniden yapma gereğini ortadan kaldırır. Bir çocuğun kolayca bulabilmesi için kuru pijamaları ve havluları çıkarın.

* Çocuktan yatak çarşaflarını söküp yıkamak dahil sabah temizliği konusunda yardımını isteyin. Ayrıca cildin idrar kokusunu önlemek için çocuğun her gün duş almasını veya banyo yapmasını sağlayın.

* Kardeşlerin yatağı ıslatan bir çocuğu kızdırmasına izin vermeyin veya kızdırmayın.

 
Etiketler: Bir, çocukluk, çağı, hastalığı, ''yatak, ıslatma'',
Yorumlar
Diğer Yazılar
Haber Yazılımı