301 Moved Permanently

Moved Permanently

The document has moved here.

Yazı Detayı
06 Ağustos 2019 - Salı 15:44
 
Bir Röportajın Analizi
Ümran Öztürk
 
 

Van'ın hafızasına, birikimine katkı sağlayan Vansesi Gazetesi Yazı İşleri Müdürü ve köşe yazarı İkram Kali'nin kaleminden yaklaşık bir hafta süren "Van'da başlayan, İstanbul-Ankara ve Amerika'da devam eden "Nezir Usta Ve Oğlu" başlıklı başarı hikâyesini ilgiyle okudum. Röportajda Nezir Usta'yı tanıdım. Prof. Dr. Cahit Çoruh'un hikâyesini okurken sanki birlikte sohbet ediyormuşçasına keyif aldım. Yazı dizisinde Van ile ilgili birçok alanda hafıza tazeledim, yeni bilgiler edindim. Van'ın kültürünü, insan ilişkilerini, Vanlıların birbirlerine sahip çıkmalarını, komşuluk ilişkilerinin ne kadar kuvvetli olduğunu paylaşımı, yardımseverliği, bayram kutlamalarını annemden babamdan dinlediğim kadarıyla yeniden hatırladım. Onlarca Vanlı değerin ismi geçen söyleşide kaybettiğimiz değerlerin, zenginliklerin farkına yeniden vardım.

Henüz betona teslim olmayan eski Van'ın doğal güzelliklerini gıptayla okurken bahçeli Van evlerine konuk oldum, semaver ateşine bir odun da ben attım, bahçesindeki yeri Van meyvelerinden tattım, çocukluğumdaki gibi yalın ayak arktan buz gibi akan suda bir aşağı bir yukarı yürüdüm. Van'ın iğde kokan sokaklarında dolaştım. Sıhke Caddesi'nden geçerek Cumhuriyet Caddesi'ne uzun bir yürüyüş yaptım. Faytonla İskele Caddesi'nden göle gittim. İlk elektriğin gelişini, su kanallarının inşa edilişini, Van'ın 40'lı 50'li yıllarını, kısacası adım adım 1915'te yakılıp yıkılan Cumhuriyet sonrası ayağa kalkmaya çalışan Van'da ki kalkınma çabalarını okudum. Toplumsal hareketleri, adetleri, kültür çeşitliliğinin ve zenginliğinin yanı sıra dönemin bürokratların samimiyetini ve gücünü gördüm.

Yine ülkenin 70'li 80'li yıllarındaki siyasilerin bürokrasiden beslenerek siyasetin tepelerine oturduklarını hatırladım. Liyakate ehliyete verilen değeri okudum. Türkiye'nin ilk atom mühendisi Deriner barajına ismi verilen İbrahim Deriner'i, bürokrat olarak zirve yaptıktan sonra siyasete atılan, ardından Cumhur Başkanlığına kadar yükselen, ülkemizde birçok konuda ezber bozduran Turgut Özal'ı anımsadım. Söyleşi bir bakıma yakın tarihi yeniden okumamıza yardımcı oldu.

Sosyolojik açıdan kadim kent Van'ın ne kadar kıymetli bir geçmişe sahip olduğunun fotoğrafını gördüm ve günümüzle Van'ı kıyasladım. Ne kadar dejenere olduğuna, kent kimliğini kaybettiğine bir kez daha üzülerek tanık oldum.

Bir zamanlar sokaklarından geçerken buz gibi sulara yataklık eden arklar, sizi gülümsemeyle karşılayan meyve bahçeleri artık yok. Onların yerlerini şimdi duygusuz griliklerin aldığı sokaklar, mahalleler var. Eski komşuluk ve dostlukların da bir bir kaybolduğunu Cahit Çoruh'un anılarını okurken memleketimizde ne çok şey yitirdiğimizi gördüm. Duygularımızı, vicdanlarımızı, dostluklarımızı, sevgimizi de sokaklarda, bulvarlara dönüşen o gri binaların dibine gömmüşüz. Üzüldüm tüm bunlara.

Bu röportajda; baba oğul ilişkisini de gıptayla okudum. Bir babayla oğlun; dost, iş arkadaşı, gönüldaş, arkadaş, usta, çırak olarak her an yan yana olabileceğini de gördüm.

Yaşamının her anında bir soluk kadar yakınında olan babasını kaybeden 10 yaşındaki bir çocuğun acısını yüreğimde htim. Yaşam savaşını, eğitim mücadelesini, hayalinin peşinden koşma azmini gıptayla okudum. 10 yaşındaki bir çocuğun vefayı da vefasızlığı da babasının ölümü sırasında insan yanımı acıtıp, kanattı.

Prof. Dr. Cahit Çoruh hocamızın yanında olan, Vanlı eşraflardan iş insanı Kemal Kurdoğlu'nun,  Ferit Melen'in ona her anlamda sahip çıkışını, yardımseverliğini, Sıddık Suvar'ın dürüstlüğünü ve inceliğini görerek onları yüreğimle alkışladım ölenlere rahmet okudum. Vanlı Vali, Emniyet Genel Müdürü, Van Vakfı kurucusu merhum Celalettin Tüfekçi'nin 1950'li yıllarda Vanlı öğrenciler için açmış olduğu Samatya Van Öğrenci Yurdu sayesinde kim bilir kaç gencin yaşamına dokunarak hayatlarının değişmesine yol açışını anımsadım.

Sosyal ve kültürel kalkınmada son derece etkili olan; okuyan, dinleyen, üreten eleştiren, spor, sanat, tarih, edebiyat, el sanatları, tarım gibi alanlarda kendini yetiştiren, kültürel etkinliklerle ilgilenen şuurlu insanı yaratmaya yönelik kurum olan Halkevlerinin işlevini okudum.  Halkevi'nin sahnesinde oyun sergileyen değerli hocamız Cahit Çoruh'un da üzerinde ne kadar olumlu bir etki yarattığını ve onun yaşamına ne kadar katkı sağladığının gördüm.

70'li yıllardı çocuktum henüz. Halkevlerinin düzenlediği oyunlar küçük ilçelere gelirdi, müsamere denirdi bu gönüllü tiyatro gruplarına ve seyircisi ile birlikte küçücük salonlar hınca hınç dolardır. Protokolü her zaman Belediye Reisli, Kaymakamlı, Hakimli, Savcılı olurdu. İlgi duyan bir kaç daire amiri de ailece katılırdı. Bu ailelerden biri de bizdik zira babam bu tür kültür sanat etkinliklerine katılmamızı önemserdi O zamanlar halk bürokratları daha çok sever, güvenir ve saygı duyardı bunu da kırık bir tebessümle hatırlıyorum.

Prof. Dr. Cahit Çoruh'un idealist bir genç olarak hayali peşindeki mücadelesini, savaşanı, kararlılığını, yaşama kafa tutuşunu bugün Sabancı Üniversitesi'nde yüksek lisansını bitirip doktorasını vermeye hazırlanan oğlumla çok özdeşleştirdim. Mücadeleci, kararlı cesur annesi Gülgüle hanımın örnek gösterilecek mücadelesinde kendimi gördüm. Zira benzer yollardan geçmiştim tek farkımız onların kadirşinas insanlarla yollarının kesişmesi. Bu fark da yaşadığımız zamanla alakalıydı sanırım. Çünkü iyi insanlar çoktan atlara binip gitmişti bu dünyadan.  Günümüzde belki Ferit Melen gibi memleketinin tüm çocuklarına ayrım yapmadan sahip çıkan saygın, güvenilir lider bir siyasetçi, Celalettin Tüfekçi, Tayyar Dabbağolu gibi önderler olsaydı Van'dan binlerce Cahit Çoruh çıkardı. İş insanları, öngörü sahibi akademisyenler idealist gençlerimize bu isimler denk gelseydi onlar da Prof. Dr. Cahit Çoruh Bey gibi hayallerini gerçekleştirebilirlerdi.

Bir siyasetçinin, akademisyenin, iş insanının memleketine verdiği hizmet elbette ki önemlidir. Ancak bir o kadar da önemli olan;  o kentin evlatlarına hiçbir ayrım yapmaksızın sahip çıkması, omuz vermesidir. İşte Prof. Dr. Çoruh söyleşide bir zamanlar kendisine uzatılan elleri, güzel insanları da unutmamış olacak ki, aynı desteği kendisine ulaşıp yardım isteyen gençlere sunmaktadır.

Ayrıca Prof. Dr. Cahit Çoruh Beyin yaşam hikâyesinde; iradeyi gördüm, zekâyı gördüm, başarıyı gördüm, yaşamla inatlaşmayı, risk almaktan korkmayan cesur bir insanı gördüm, güveni gördüm, insanlarla karşılık beklemeden, yardımlaşmayı gördüm.

Kanseri yenerek, öğrencilik ve çalışma yaşamında sil baştan yaparak yeniden doğuşu gördüm. Bu söyleşi sayesinde; yokluklar, çaresizliklerle çevrili Van'da ilk elektrik santralini kuran, kişiliğinin şekillenmesinde, rol model aldığı babası Nezir Çoruh'u da biz tanımayanlar tanımış olduk.

Ama kendisine bunları sunan gizli kahramanı; zeki, cesur, kararlı, analitik düşünen, yaşamı dikenleri ile avuçlamasını ustaca becere bilen güçlü bir kadını annesi; Gülgüle Hanımı tanıdım. Onun hakkını teslim etmeden, onu takdir etmeden de geçemeyeceğim. Ruhunuz şad olsun iyi insanlar.

Van'ın yakın tarihine ışık tutan, insan ilişkilerinden, Van'dan ilginç kesitler, tatlı anılar aktaran söyleyişinin tüm bölümlerini herkesin okumasını özellikle salık veririm.

 
Etiketler: Bir, Röportajın, Analizi,
Yorumlar
Diğer Yazılar
Uslubundur seni ele veren
Sizin Mahalleniz, Sizin Sokağınız
Fısıldayacak rüzgâr Ayvalık'tan Van'a
Geçmişi Kendi Zaman Dilimine Taşıyan Ada; Cunda
Gaz Lambası Işığında Konser
Cumhuriyet Kadınlarına Selam Olsun
Babaannemin şefkatle yaktığı kına
Dünya Kız Çocukları Günü Kutlu Olsun!
Anadolu'nun Buğulu Sesi: Kaval
Deprem Çantamız Nerede?
Kadın gözüyle Balıkesirspor- Vanspor maçını izledim
Eylülsüz Sonbahardan Acı Veda
Hayatın Alfabelerinden Biri Toprak Diğeri Kadındır
Buruk bir tebessümdür Eylül
Van'a Geleneksel Mutfak Müzesi
Kayıt dışı hikayeler
Vangölü ve Kazdağları Çığlık Çığlığa!!!
Vansesi Gazetesi 82 Yaşında
Gençler işsizliğin yanı sıra KYK kabusu yaşıyor!
Bir genç kızın ibretlik öyküsü
Edremit'ten Edremit'e Uçmak İstiyoruz
Yaşamın şifresi su, sevginin şifresi güven
Muradiye Küçükköy'de heyecan dorukta
Etek boyu mu pedofili mi?
Annemin Futbol Tutkusu
Van Gölü'nün imdat çığlıklarını duyan var mı?
Lorenzo'nun yağı ve çınar
İnce bir sızıdır yalnızlık
2 Nisan ve Bitmeyen Hüznün Diyarı, Van
Sona'nın hikayesi
Gümüşün iğne oyası Telkari
Herşey ayrıntılarda gizlidir
Kadınların yerel yönetimden beklentileri
AĞLAYAN GELİNLER Hüznün Çiçeği Ters Laleler
Bir tren yolculuğu
50 Kuruşun Hikayesi ve Sabiha Tansuğ
Bir Günün Hikayesi
Üniversitelerin kentlere kattığı değer
Her değişim yüze yansıyan bir ışıktır
Motiflerin gizli dili, aşkın ince sızısı…
Van’a Geleneksel Mutfak Müzesi
Van'ın Yerel Lezzeti Fırınağzı Yemeği ve Tarihi Van Kahvaltısının Hikayesi
Doğa Kolejinde Doğal Buluşma
Van izlenimlerim-1
Vanlı Okuyucularımla Buluşuyorum
2. Van Kitap Fuarı
Renklerin suyla dansı
Kent, Kadın ve Sanat
Kapalı Çarşıdan Toprak Damlı Evlere
Güneşe sevdalı çiçek
Mahalle baskısı…
Herşeye rağmen gülümseyen şehir
İlk Aşk Mektubunun Öyküsü
Mahallemizin kadınları sinema yapıyor
Gürpınar’da küçük bir kahvehane
Acımasız hırsız zaman
Vefa yaşarken gösterilmeli
Vahşi Kentleşme
Satsuma mandalinasının tarihi
Başka Van Gölü yok!!!
Maddeye düşünceyi katan dost
Çalma! Üret!
Çiğ damlasından yoğurda yolculuk
Fesleğen kokusundan reyhan şerbetine
Ben beyazı sende seviyorum
Hevsel Bahçeleri
Göç Yollarında Münizar ve Behiye
Aşkın ağacı ıhlamur ve çınar İskele Caddesi’nde
Başkaldırı ve İsyanın Dansı Tango
Taşların Sırrı
Sakız Sardunyalı Cumbalı Evler
Çemberimde gül oya
İki yürek arasında yolculuk
Vazgeçişlerin son sözüdür elveda
BEN AYRILIKLARI EZBERLEDİM
Doğusuyla batısıyla biz olmak
Kırık Kalplerin Sözcüsü Kahraman Tazeoğlu Yazarımız Ümran Öztürk'e konuştu: Aşktan Besleniyorum
Elbette Kadın'da gülecek
Kardeşliğin diğer adıdır lise arkadaşlığı…
Kirazın ve boncuğun buluştuğu masal köy
Hüzün şehri Van'da değişim rüzgarları
İzmir'de 2 Nisan Heyecanı
Göç yollarından bugüne
Bitmeyen hüznün diyarı Van…
Bugün bir çocuğu tiyatroya götürün
Bir Kadının Objektifinden: İplik Hayatlar
Zamana ince bir ayar çekmek
Hiçlik
Van kızı, şarkıların kadife sesi Melihat Gülses'le söyleşi
2 Nisan'da İzmir'de Van Rüzgârı Esecek
Önce birbirimizi sevmekle başlayalım
Van Beylerinin Şatosu Hoşap Kalesi
Zamanı unutturan renk
Kadının zerafeti, erkeğin cesareti
Masal köyün kraliçesi
6284 Kadınların Şifresi
Aynı gözlerle farklı coğrafyaları izlemek
Çarşılar ve kadınlar
Taner Barlas ile sohbet
Her seçim bir vazgeçiştir…
Gürpınar'da zamanın ruhu
PENCERELER, KAPILAR VE KÖPRÜLER
VAN'A GİDECEĞİM İÇİN HEYECANLANIYORUM
Leyla'dan sonra
Üzerlik
Bir yağmur damlası olmaktı niyetim
Bir fotoğrafın hikayesi
Ayla
Bir başkadır benim memleketim
Zirveden notlar
İnsan doğduğu yerin cıvasıdır
Gündüz Seyranlık Gece Gerdanlık
Kadının özgürlük çığlığı erbane
ONU KENDİN İÇİN AFFET
Ensestin neresindeyiz?
Radyolu günlerimiz
Sardunya kokulu sabahlar
Özgür bir ruh kendi güneşiyle ısınır
Begonvilli sokaklar
Savat; duyguları motiflerle anlatma sanatı
80. Yılında Vansesi Gazetesi
Çıplak ayaklı çocuklar
Korkuyu aşarsan bitkisel hayattan çıkarsın…
Güneş doğudan yükselir
O çocuksu gülüşümüz bayramlarda kaldı…
Müzik değişince dans değişir
İlkbaharda usul usul yürü; toprak ana hamiledir…
Bir Şehit verilecekmiş sen ol Aybüke
Hoş geldin hüzün, merhaba aşk…
Normalleşen Anormallikler
Bizi esir alan duygusal kapitalizm
Anneme Mektup
"ERKEK OLMAK DAHA ZOR"
HÜZNÜN KOKUSU SAHAFLAR
Bir şehri sevmek, aşka sebep aramaktır
Umuda elveda demeyenlerin öyküsü
Vivaldi'nin İlk Mevsimi
Böyle Olur Vanlıların Şöleni
Babamla aramızdaki küçük replikler
Hoşça kal
Hazan ve zaman
Kadına Dair... Oğluma Öğüdümdür
Onu güneşin doğuşunda göreceksiniz
Yeni bir sayfada başlar hayat
Kitapların büyülü yolculuğundaki kadın
Bir doğa olayıdır çıkar gelir aşk
Kahve kokusuna eşlik edendir huzurun kokusu…
Annemin kara kaplı defteri
Şiirin gizli öznesi aşk
İki dil bir bavul
Geçmişinin gölgesidir çocukluk arkadaşın
Yeni umutlara selam olsun
Kadın, Yağmur Ve Hüzün
Dokunarak sevelim
Sevgide çoğalmak
Gelecek, hayal edilen bir şimdidir
Gürpınar'da zamanın ruhu
Aşk tutsaklık, sevgi kutsallık mı?
Gözyaşı ve kahkahası birbirine karışır çocuğun
Gülüşünde Mayınlar Patlatırken, Ansızın Ağlayandır Çocuk
Şiir gibi gülümseyen insanlara merhaba
bloklar sağ bitiş -->
Haber Yazılımı