301 Moved Permanently

Moved Permanently

The document has moved here.

Yazı Detayı
13 Aralık 2018 - Perşembe 16:44
 
Çikita muz da neymiş?
Dr. Yağmur Erim Köse
 
 

90'lı yılların en pahalı meyvelerini saysak muz en başta gelir sanırım. Öyle elma, portakal gibi her gün eve girebilen meyvelerden değildi kendileri. Ya yılbaşı akşamlarında masaya koyabilirdik, ya da hastaya ziyarete giderken elimiz boş gitmeyelim, 1 kg çikita muz götürelim derdik. Gıda Mühendisi olunca muza olan sevgim kat ve kat arttı. Faydaları saymakla bitmiyor gerçekten.

Van' a ilk geldiğim yıllarda 20' li yaşlardaydım. O zamanlar şu meşhur Van AVM yok tabi. Öğrencisinden memuruna, öğretmeninden yerli halkına kadar herkesin alışverişini yaptığı Cumhuriyet, Maraş caddeleri hıncahınç kalabalık, cıvıl cıvıldı.

Kış mevsiminin yavaş yavaş sona erdiği, bahar aylarıyla güneşin az da olsa ısıtmaya başladığı günlerden biriydi. Maraş caddesinde yükselen bir ses işittim… 'yayla muzi, yayla muzi'. Aaa dedim muz satılıyor bir yerlerde hem de yaylada yetişmiş muz. Sese doğru yöneldim ve seyyar tezgaha geldim. Geldim gelmesine de tezgahta muz yok.

Küçük bir çocuk, 'kaç kilo vereyim abla' dedi. Ben '1 kg muz alacaktım' dedim ama hala tezgahta gözlerim muzu arıyor. Baktım elime uzun yeşil yeşil sopaların olduğu bir torba tutuşturdu satan çocuk. Ben yine şaşkın şaşkın 'muz alacaktım ama ben' dedim. 'E ablam yayla muzidir işte' dedi. 'Yok ben çikita muz istiyorum'diyebildim. Baktım etraftaki 3-5 amca bana gülüyor, bir amcam tezgahtan aldı yayla muzini bir güzel soydu. 'Çikita muz da neymiş yayla muzi dururken'dedi ve iştahla uzun yeşil muzu yemeye başladı. İşte o gün bugündür bahar aylarında çikita muzun pabucunu dama atar olduk.

Kendine has mayhoş tadıyla yayla muzu 7'den 70'e herkesin severek tükettiği bir gıda. Üstelik son yıllarda namını duymayan kalmamış olacak ki, her derde deva sloganıyla batıdaki illerde de yoğun ilgi görmeye başlamış. Yöre halkının deyimiyle uçkun ya da ışkın olarak da bilinen yayla muzuyla ilgili kısa bir araştırma yapsanız şeker hastalığından tutunda kanserle mücadeleye kadar sayısız faydasının sıralandığını görürsünüz. Özellikle yöre halkı tarafından mide ağrısı, kusma, hemoroid, diyabet-2, kızamık, hipertansiyon ve çiçek hastalıklarının tedavisinde kullanıldığı, kandaki insülin dengesini koruduğu, böbrek taşı ve obeziteyle mücadelede yararlanıldığı, kökünün kurutularak yoğurtla beraber yenmesi halinde sivilce-akne tedavisinde kullanıldığı bilinmektedir. İçerdiği C vitamininin neredeyse portakala eşdeğer olması ve içeriğindeki önemli fenolikbileşenler bağışıklık sistemini güçlendirerek hastalıklara karşı korumaktadır.

Ne yazık ki bu değerli bitkiyi sadece Nisan-Haziran ayları arasında bulabilmekteyiz.Ancak, yayla muzunun faydalarından kış aylarında da yaralanabilmek için farklı çözüm yolları üretilebiliriz. Bahar aylarında taze olarak aldığımız yayla muzunu güneşte ya da düşük sıcaklıktaki fırınlarda kurutup, toz haline getirebilir, kış boyunca her türlü çorba veya yiyeceklerde baharat olarak kullanabiliriz. Veya meşhur ceviz reçelinin tahtını biraz sallayarak uçkun reçeli yapabilir, kış kahvaltılarında çocuklarımıza bol vitaminli bir tatlı alternatifi sunabiliriz.

Bulunduğumuz coğrafya sayesinde doğanın bize verdiği bu güzel hediyeden bol bol faydalanabilmek dileğiyle….Sağlıkla kalın.

 
Etiketler: Çikita, muz, da, neymiş?,
Yorumlar
Haber Yazılımı