301 Moved Permanently

Moved Permanently

The document has moved here.

Yazı Detayı
01 Aralık 2014 - Pazartesi 09:00
 
Gevaş’ta Tarih Kurtuluyor
Dr. Erdal ORMAN
 
 

Karayoluyla Van Gölü’nü etraflıca dolaştığınız zaman, aynı anda tarihte de bir yol alırsınız farkında olmadan usul usul…

Gâh Selçuklu tarihiyle yüzyüze gelirsiniz gâh Osmanlıyla. Bir viraj dönersiniz Karakoyunlu, diğer yana saparsınız Akkoyunlu medeniyetiyle karşılanırsınız.

Urartuların görkemli yapılarıyla da, milat öncesinin karanlık dehlizlerine dalarsınız. Birbirini takip eden, sonu gelmeyen cevapsız sorular aklınıza gelir.

 Nasıl ama nasıl inşa edilmiş bu yapı o zamanki teknolojiyle?Deyip durursunuz.

Bazen Ermeni mimarisinin görkemi karşısında şaşkınlıktan kelimeleriniz kifayetsiz kalır.

Bazen de bu müthiş mirasın farkında olmayan insan kalabalığının, fütursuzca talanına şahit olur, yüreğiniz yanar ama elinizden hiçbir şey gelmez…

Viran edilmiş kiliseler, yıkılmış kaleler, camiler, mezarlar tümüyle modern insanoğlunun ürpertici yok etme aymazlığını, tüm çıplaklığıyla ortaya çıkarır buralarda.

Ne tarihle barışığız ne de doğayla!

Doğayı nasıl katlediyorsak, tarihten gelen kültürü de bitiriyoruz bilerek ya da bilmeyerek. Sonrada bütün bunları yapan insanoğlu değilmiş gibi kalkıp bir de çevreci ayağına, kesilen birkaç ağaç için bu sefer şehirleri yakıp, yıkıp talan ediyoruz.

Bu tür imtihanlarda millet olarak hep çakmışızdır burun üstü. Sonrada yurt dışına çıkınca yapay göllerden veya ormanlardan harikalar yaratan ecnebilere, tüm ihtişamıyla ayakta tuttukları tarihi yapılarına, bakar bakar iç geçiririz… 

Hâlbuki medeniyetlerin beşiği diye övündüğümüz Anadolu’da, bizlere bırakılan onlarca tarihi mirasın yanında, ibret duyacağımız ya da model alacağımız eserlerde var. Anadolu Medeniyetleri,tarım alanlarını daima korumuş, yerleşim alanlarını bunların dışına kurmuş, özenerek yaptıkları eserleri de koruyarak, ‘‘günümüz insanının onca hor kullanımına rağmen’’ ayakta kalacak şekilde inşa etmiştir.

Doğunun daha doğrusu tarih öncesi medeniyetlerin en ihtişamlısı olan Urartular’da, Şamran kanallarını yaptıran Kral Menua, bu kanalların muhtelif yerlerine çivi yazısıyla yazdırdığı taştan kitabelere, bu yapıya zarar verecek olanlara beddualar etmiştir. Bugünkü insana yüzyıllar öncesinden mesajlar iletmiştir. Kent’e güneş şehri anlamına gelen ‘‘Tuşba’’, Göl’e de ‘‘Yukarı Deniz’’ demiştir. Ovasına kilometrelerce ötelerden kanallar açtırıp su getirmiştir. Ve Yine de yerleşmeye kıyamamış, en yüksek yerlerine yaptırdığı görkemli kalelerde halkını yaşatmıştır. Adeta her metrekaresini kutsamış bu coğrafyanın...

 Bizler ise, bırakın tarih öncesi medeniyetlerden kalan eserleri, ecdadımızın yadigâr bıraktığı yapılarına bile sahip çıkamamışız. Mesela daha bu yaz, Gevaş’taki Selçuklu Mezarlığının başına gelenlere hep beraber şahit olmadık mı? İlk darbeyi 1940’lı yıllarda alan bu mezarlık, ortasından gereksiz bir yol geçirilerek ikiye bölünmüştü. Bu tarihi mekânın talanına, yanı başına inşa edilen beton yığınlarıyla, günümüzde yeni örnekleriyle devam ediliyordu...

Ulusal basında da yer alan bu hadise neyse ki Valilik, Kaymakamlık ve Gevaş Belediye Başkanlığınca ele alınarak ÇEKÜL Vakfının Koordinatörlüğünde yeniden projelendirilmiş. Tarihi Van Evleri’ne en özgün çizimleriyle yeniden hayat vermesiyle tanıdığımız Mimar Şahabettin Öztürk, bu defa Van’ın tarihi mimari özelliklerini yansıtacak biçimde, Selçuklu Mezarlığı ve Halime Hatun Kümbetini içine alan; çeşmesi, toplantı yerleri, yeşil alanları ve nihayet otoparkıyla beraber tamamen Ahlat taşı ve doğal malzemelerle, mekanın tarihi dokusuna katkıda bulunulacak.

Ayrıca mezarlığa öğrenci yurdu diken zihniyetin, inşa ettiği ucube binanın, yıkılarak başka bir yere taşınması kararı da alınmış. Böylece Artos’la yeniden bütünleşecek olan tarihi silüet bir milyon turist hedefleyen Van’ın, en gözde turizm beldesi Gevaş’ta önemli bir destinasyona dönüşecektir.

Nice zamandır iç karartıcı haberler aldığımız yöremizden gelen bu umut verici gelişme, yüreğimize su serpmiştir.

Tarihi kaynaklarda ‘‘Şehr-i buzurk = büyük şehir’’ olarak nitelendirilen Vestan (Gevaş), Tatvan, Ahlat, Erciş limanları arasında büyük teknelerin işletildiği gelişmiş bir ticaret kentiydi. Bugün bile anıtları, kiliseleri, mezarlıklarıyla ne denli önemli bir yerleşim alanı olduğunu gösteren yeşil Gevaş, tarih boyunca medeniyetler arasında el değiştirmiştir. Hişet Kale kalıntıları ile Urartu, Akdamar kilisesi ile Ermeni Vaspurakan Krallığı izlerini taşıyan ilçe, birçok Anadolu Beyliği, Selçuklu egemenliği daha sonrasında Osmanlı mülkü olmuştur. Van turizminin göz bebeği olan, ilgiye ve bakıma son derece öncelik verilmesi gereken kadim bir yurt köşemizdir.

Nasıl ki dünyaca ünlü yazarımız Yaşar Kemal tarafından son anda yıkımı önlenen Akdamar Kilisesi Van tarihinde bir dönüm noktasıysa, Van turizmi için tasarlanan bu yeni projede tarihi mekânlara karşı olumlu yönde değişen yaklaşımın ilk örneği olarak ilimize hayırlı olmasını diliyor, katkıda bulunan herkesi saygıyla selamlıyorum.

 
Etiketler: Gevaş’ta, Tarih, Kurtuluyor
Yorumlar
Diğer Yazılar
Dirlik, Birlik, Beraberlik İşte Van! İşte Vanspor!
Tematik Turizmde Van'a Eskişehir Örneği
Van'da korkaklık dönemi bitmiştir
Büyük Kaptan, Efsane Vanspor’u Anlatıyor -3-
Büyük Kaptan, Efsane Vanspor’u Anlatıyor -2-
Büyük Kaptan, Efsane Vanspor’u Anlatıyor -1-
Van Kütüğüne Yeni Bir Eser ''Dünyada Van''
Avm değil kent üniversitesi
Evinde Kazanmak Herşeydir!
Bir hayatın öğrettikleri
Bu Yazın Yeni Trendi Vangölü Ekspresi Olsun!
Kongrenin Ardından
Van Uluslararası Tarım Bilimleri Kongresine Doğru
İkiyüzlü Federasyon
Bu takıma bir ağabey gerekli!
Tarih tekerrür edecek mi?
Van Gölü'ne Yüzyılın Projesi
Kan kardeşlerin hüzünlü hikâyesi
Hakemin çabası yetmedi!
Türkiye Kupası büyüklere peşkeş mi çekiliyor?
Altın Markamız: Nur Tatar
41 Yaş, Üç Darbe Bir Muhtıra
Terörün Panzehiri: Futbol
Bir Başarı Hikâyesi: Cevdet Uzunköprü
Van'daki törenin ardından…
Vangölü etrafında bir gezinti
YİNE BAŞARDINIZ!
Adliye ve Sağlık Çalışanlarının Dramı
Yaşar Kemal’i Anlamak
Geçmişten Bugüne Van’ın TFF ile İmtihanı
Belediyenin Futbol Çıkmazı
Ceviz Çalıştayı Van’a Vizyon Katacak
Karçın Mevsimi
Başbakan’dan son istek
Dünya kupasında dört vansporlu
Yönetilemeyen Kulüp B.Vanspor
Zenginlik Van’da cevizle yeşersin!
Van Futboluna Yeni Bir Soluk 1974 Vanspor Kulübü
Öteki Gündemin Değişmeyen Başkenti Van
İstanbul’da Van Kahvaltısı!
İlk yarının ardından
B.Vanspor zevk verdi (Gölcükspor- B.Vanspor Maçı İzlenimleri)
İstanbulspor-BelediyeVanspor maç izlenimleri
B.Vanspor Uzatmalarda Yıkıldı
KUPA BEYİ B.VANSPOR
Siirt, Bitlis, Van…
Van basınında bir ilk
Bir Cesur Yürek Aranıyor
Eski Van'da Bir Gezinti
Ricciardone'nin Van ziyaretinin ardından
Huzuru Arayan Memleketim
Yukarı Denizin Son Umudu Başbakan
Bitmeyen Senfoni; Sahil Yolu Projesi
Tanrı İstemezse Yaprak Düşmezmiş...
B.Vanspor'un Umudu U-17'ler
Van'a Yeni Üniversiteler...
Büyük Şehir'e Logo, Van Kedisi Olmalı!
Orhangazi B.Vanspor maçı!
Futbolda Hırs Her Zaman Kazandırmaz!
Van çağı başlıyor...
İpekyolu Fuarı
B.Vanspor'a Coşku Gerek!
Olimpiyat Şerefimiz; Nur TATAR
Van turizmine dair...
Bir Vanspor vardı (3)
Bir Vanspor vardı (2)
Bir Vanspor vardı... (1)
Şimdi Bahçesaray zamanı!
Endemik Zenginliğimiz " VAN BALIĞI"
Alkışlar B.Vanspor'a
BÜYÜK ŞEHİRE BÜYÜK STAT YAKIŞIR!
BU SPORCULAR VAN'IN YÜZAKI OLDU
VAN'I "DÖRT T" KURTARIR!
ÖNCE VAN KEDİSİ ŞİMDİ VAN GÖLÜ!
DEPREMZEDE KİRACILAR
Haber Yazılımı