301 Moved Permanently

Moved Permanently

The document has moved here.

Yazı Detayı
01 Kasım 2016 - Salı 16:07
 
Tek Çocuk
Uz. Dr.Sevilay ZORLU
drsevilayzorlu@gmail.com
 
 

Tek çocuklu aile sayısı her geçen gün artmaktadır. Gerek sosyo-ekonomik nedenler gerekse ailelerin birden fazla çocuğa yeterli ilgiyi gösterememe kaygıları tek çocuklu aile sayısının artmasına neden olmaktadır.

Tek çocukla yetinen aileler genellikle çocuk sahibi olmaya fazla değer veren ve çocuk yetiştirme konusunda kaygıları olan ailelerdir. Bu aileler çocuklarının gelişim dürtülerini engellememeye, zihinsel ve psikolojik gelişimlerini desteklemeye önem verirler. Bu kaygıyla çocuklarını çok koruyup kollama, ortaya çıkabilecek her türlü problemde kendilerinde bir hata arama eğiliminde olabilirler. Bu da çocuğa uygulayacakları disiplinde dengesizliklere yol açabilir. Örneğin çocuğun her isteğini karşılamaya çalışmak, tüm kararları çocuğa verdirtmek büyük sorunlara neden olabilir. Çünkü çocuklar kendi ihtiyaçlarının karşılanmasında diretseler de bir şekilde sınırlandırılmaya ihtiyaç duyarlar. Davranışlarına, yaşlarına uygun sınırlar getirildiğinde daha huzurlu, daha yaratıcı olurlar. Her konuda kendi istedikleri olsun, kendileri karar versin isterler ama bu kararların ya da davranışların sonucunun sorumluluğunu almaya hazır olmayabilirler. Bu da çocuğun başarısızlık yaşamasına ve  "sen istedin böyle oldu" gibi suçlanmalara neden olabilir.

Tek çocuklar bütün çocuklar gibi uygun anne-baba tutumuyla problemsiz bir yaşam sürdürebilirler. Unutulmaması gereken konu çocuk sayısının değil, anne-baba tutumunun önemli olduğudur.

İlk üç yılda bütün çocuklar tek bir kişinin sürekli ilgisine muhtaçtırlar ve mümkün olduğunca anne ile temaslarının yoğun olması önemlidir. Bu dönemde çocukların bu tek kişilik yoğun ilgi ihtiyacı karşılanabilirse; bu dönemi sağlıklı bir şekilde geçirirler. Ancak üç yaşından sonra tam bir sosyalleşme ve birey olma dönemine girilir. Yuva gibi sosyal bir kuruma gitmek bu dönemde çocuğun sosyal ihtiyaçlarını karşılamak için önemlidir. Eğer çocuk böyle bir kuruma gidebilirse, yaşıtlarıyla ya da başka çocuklarla bir arada olma, oyun oynama ve yaşantıdan deneyim kazanma ihtiyacı  karşılanabilecektir. Ancak çocuk üç yaşına gelmiş olmasına rağmen hala sadece yetişkinlerle birlikte oluyorsa, çocuklarla zaman geçirme fırsatı verilmiyorsa, bu durum çocuğun sosyalleşmesini ve yaşıtlarıyla sağlıklı ilişkiler kurabilmesini geciktirebilir. Çocuk paylaşmayı, beklemeyi, dinlemeyi, kurala uymanın önemini ve bir gruba ait olmanın keyfini en etkili çocuklarla yaşadığı deneyimde öğrenebilir.

Tek çocuklu ailelerde çocuk için ayrılan özel zaman,  çok çocuklu ailelere göre ister istemez daha fazladır. Aileler zamanlarını iyi organize ederlerse çocuğun her tür psikolojik ihtiyacını karşılamaları için gerekli fırsatı bulabilirler. Tek çocuk olmanın belki  de en önemli avantajı budur.

Anne ve babanın söz birliği içinde ortak bir disiplin anlayışı geliştirmeleri şarttır. Çocuğun istenmeyen bir davranışı bir ebeveyn tarafından engellenmeye çalışıldığında diğer ebeveynin müdahale edip çocuğun bu davranışını sürdürmesine izin vermesi, hem çocuğun kuralları öğrenememesine , hem de anne-baba arasında çatışmalara neden olur. Bu ise; sorun yaşanmasına neden olan çocukta,  suçluluk duygularına neden olabilir.

TEK ÇOCUKLARIN İLERİDEKİ YAŞANTILARI NASIL ETKİLENİR?

* Tek çocuk olarak ben-merkezciliği pekiştirilen, ilgi merkezi olmaya alıştırılan; her ihtiyacı, hiç geciktirilmeden karşılanan, sosyalleşmesine fırsat verilmeyen bir çocuk aynı ilgiyi ilerideki yaşantısında da isteyecektir .

* Girdikleri sosyal ortamlarda, okulda, işte, yakın ilişkilerinde aynı ilgiyi göremediklerin de, öncelikli konuşma ve karar verme hakkı onlara verilmediğinde hayal kırıklığı ve öfke yaşayabilirler, çevrelerine agresif davranabilirler  ya da tam tersi olarak yeterince sevilmeye değer olmadıklarını düşünüp içe kapanabilirler.

* Doyumsuz olabilirler, çabuk bıkarlar, mutlu olmaları birçok koşula bağlı olduğundan kolay mutlu olamazlar, paylaşmakta zorluklar yaşayabilirler.

* Sosyal ortamlarda kabul görmeyebilir, dışlanabilirler.

*  İhtiyaç ve isteklerini başkalarının istek ve ihtiyaçlarıyla çakıştığında erteleyemezler.

* Sürekli anne-babasıyla ya da ailedeki diğer yetişkinlerle olmaya alışan çocukta güven gelişimi de olumsuz etkilenir. Başka ortamlarda da kendine güvenemez, anne-babaya bağımlı kalabilirler. Bu da, yetersizlik duygularına ya da her ortamda ayrıcalıklı olmak istemelerine neden olabilir.

*  Sadece yetişkinlerle birlikte olan çocuklar, kendilerine yetişkinleri model aldıkları için kendilerinden beklentileri yüksek olabilir ve mükemmeliyetçi bir yapıya sahip olabilirler. Bu ise, en ufak hatalarında mutsuz olmalarına ve başaramama endişesine dönüşebilir, yeni şeyleri ve durumları deneme konusunda, başaramama korkusuyla çekingen davranabilirler.   Eleştiriye tahammülsüz olabilirler.

* Okulda ve iş yaşamında sebatsızlık ve uyum sorunları olabilir.

 ÖNERİLER

* Tek çocuğa; öncelikle tek çocuk olarak değil, çocuk olarak davranmalı.

* Anne ve baba söz birliği içinde ortak bir disiplin anlayışı geliştirmeli.

* Yaşına  uygun kurallar koymalı; bu kurallar kararlılık içinde uygulanmalı. Çocuk kurala uymanın keyfini, bundan yaşayacağı kabulün mutluluğunu yaşayabilmeli.

* Beklemeyi, sabretmeyi öğretmeli; her istediğini anında karşılama çabasına girilmemeli,gerekli olduğu düşünülen  istekleri karşılanmalı. İsteklerinin yaşına ve ailenin koşullarına uygun sınırları olması sağlanmalı.

* Üç yaşından sonra yaşıtlarıyla ya da başka çocuklarla bir arada olması sağlanmalı. Yuvaya gönderme imkanı yoksa bile çocuğu olan ailelerle görüşüp, çocukların bir arada olmasına, oyun oynamalarına, arkadaşlıklar kurmalarına fırsat verilmeli.

* Çocukla  iyi iletişim kurulmalı. Kendisini yalnız ya da mutsuz hissettiğinde anne ve babasını duygularını anlatabilecek kadar  kendisine yakın hissetmesi sağlanmalı.

* Yapabileceğinden fazla şey beklenmemeli. Hep mükemmel olmaya çalışmak çocuğu yorar ve başarısızlık korkusunu artırır.

* Çocuğa söz hakkı verilmeli. Ama bu, tüm kararları çocuğa aldırmak şekline dönüşmemeli. Uygun karar alternatiflerini sunarak, çocuğun birisini seçmesi istenmeli. (örneğin; bu oyuncak arabayı alamayız, paramız yetmiyor ama bu uçağı ya da gemiyi alabiliriz gibi)

* Bireyselliğinin gelişmesi  desteklenmeli. Giyinme, soyunma, yemek yeme, temizlik gibi her türlü özbakımını yapmasına fırsat verilmeli. Evde sorumlulukları olmalı, büyüklerine bağımlı olmadan kendi ihtiyaçlarını karşılaması için desteklenmeli.

* Anneanne, babaanne gibi aile büyükleri genelde çocukların ben-merkezciliklerini pekiştirici şekilde davranırlar.  Onlara mümkün olduğunca ve kibarca engel olunmalı, anne-babanın  kuralları doğrultusunda hareket etmeleri sağlanmalı.

*  Unutulmamalıdır ki, bütün bu sorunlar aslında sadece tek çocuk olduğu için değil uygun olmayan anne-baba tutumları söz konusu olduğu için yaşanan sorunlardır.

 
Etiketler: Tek, Çocuk
Yorumlar
Diğer Yazılar
İlişkide Ayrılık Çanları Ne Zaman Çalar?
Geleceğin tıpı rezonans terapileri ve tamamlayıcı alternatif tıp
Vajinismus Evli Bakireler -Tamamlanmamış Evlilik "O an'a kadar her şey çok iyi sonra..."
Öfke ve Erkekler
Kendinize Karşı Olumlu Olma
Yıldırma (Mobbing)
Zayıflama ilaçları psikolojimizi nasıl etkiliyor?
Çift İlişkisinde ''Doyum'' ve ''İstikrar''
Çocuklarda Çalma Davranışı
Çocuklarda Korku
Yakın İlişki Kurarken Eşimizi Nasıl Seçmeliyiz?
Demans Alzheimer Hastalığı
Sanatla Terapide Sinema Terapi
Altını Islatan Çocuklar
(Ms) Hastalarında Görülen Psikiyatrik Bozukluklar
Çocukluk Çağı
Bedensel Yetersizliği ve Süreğen Hastalığı Olan Çocuklar
Okul Fobisi
Ya Sonra? Ne Yaparım Senden Sonra? -2-
Ya Sonra? Ne Yaparım Senden Sonra? (1)
Kardeş Kıskançlığı
Bilgisayar Bağımlılığı
Cinsel Kimlik Sapması
Kanser ve Depresyon
Borderline (Sınır) Kişilik Bozukluğu
Parafililer (Cinsel Sapkınlıklar)
Boşanmış Aileler ve Çocukları
Kadına Yönelik Cinsel Şiddet
Narsisistik (Benmerkezcil) Kişilik Bozukluğu
Antisosyal Kişilik Bozukluğu
Çocukluk ve Ergenlik Döneminde Depresyon
Seksin İyisi Kötüsü Olur mu?
Kalp Hastalıkları Ve Psikiyatrik Bozukluk Birlikteliği
Stres ve Diyabet (Şeker Hastalığı) İlişkisi
Doğum Sonrası Hüzün
Depresyonla ilgili düşünceler
Depresyonda mısınız?
Fiziksel Hastalığı Olanlarda Psikiyatrik Destek
Cinsel sorunlar nasıl tedavi edilir?
Cinsel Terapi
Cinsel Terapi Nedir?
Her An Öfkeli misiniz?
Yeme Bozuklukları; "0" Bedeni Yakalarken
Sosyal Paylaşım Sitelerinin Evliliklere Etkisi
Menopoz ödül mü Ceza mı?...
Psikolog, Uzman (Klinik) Psikolog
Psikiyatrist Ve Psikolog Arasında Ne Fark Vardir?
Cinsellik ile İlgili Çocuklar Ne Bilmeli ?
Cinsel Eğitim Modelleri Ve Farklı Programlar
Ülkemizde Cinsel Eğitim
Bipolar (İki Uçlu) Bozukluk
Aşkın Gözü Kör mü?…
Olgun Kadınlar Ve Genç Erkekler Neden İyi Çift Olurlar?
Çiftler arasında olması gereken ideal bir yaş farkı var mıdır?
Kıskanç Mıyım? Yok Canım!
Kendini beğenmişlik mi? ya da utangaçlık mı?
Travma Sonrası Stres Bozukluğu
Menopoz ödül mü? Ceza mı?
Cinsel Sorunların Bedensel Nedenleri?
Görsel, işitsel,dokunsal... hangisi?
Öğrenme stiliniz ve kişiliğiniz
Mutlu aşkın sırları (2)
Mutlu aşkın sırları (1)
Hiponik Dil Kalıplarının Sorguda Kullanılması
İnatlaşma
Üstün yetenekli çocuklar
Evden-Okuldan kaçma
Altını ıslatan çocuklar
Anne babalığa geçiş ve ebeveynlik dönemi
Çocuklarda Cinsel Eğitim (2)
Terapi ve zaman
Çocuklarda Cinsel Eğitim (1)
Psikoterapi nedir?
Öfke ve erkekler (2)
Öfke ve erkekler (1)
Uzlaşmak mı zorlama stratejileri mi?
Beni Gerçekten Duyabiliyor musun?
Yaşamımızı kontrol altında tutabilirsiniz
Sosyal Fobi ve Yüz Kızarması ile Baş etmenin Yolları
Alışveriş bağımlılığından kurtulmanın yolları
"En Pahalı" Bağımlılık: Alışveriş Çılgınlığı
Diş Korkularının Sebebleri
Dental Fobilerin Çözümünde Hipnoz
Tırnak yeme
Parmak Emme
Kimler Yıldırma Yapar?
Yıldırma (Mobbing)
Çekingen Kişilik Bozukluğu
Bağışlayıcı Olamamak
Bağışlayın ve Unutun!
Yoksunluk Düşünceleri
Bağımlıların düşünceleri
Alkol ve Madde Bağımlılığından Kurtulmak İçin
Öfke nöbetleri (tempertantrum)
Saldırganlıkta öneriler
Saldırganlık
Çocuklar da zayıflama ilacı kullanılabilir mi?
Zayıflama İlaçları Psikolojimizi Nasıl Etkiliyor?
Sorunlu ilişkilerdeki ortak özellikler
Cinsiyet, cinsiyet rolleri ve evlilik
Çift İlişkisinde "Doyum ve İstikrar"
Şizoid Kişilik Bozukluğu (3)
Şizoid Kişilik Bozukluğu (1)
Çocuklarda Çalma Davranışı öneriler
Çocuklarda Çalma Davranışı
Korku tepkisi nasıl gelişir
Çocuklarda Korku
Saldırganlığın dışavurumunda kadın ve erkek farkı
Kadınlar Neden Daha Zedelenebilir Konumda?
Demans (Alzheimer) Hastalığı Evreleri
Demans (Alzheimer) Hastalığı
Şizofreni Hakkında Mitler
Şizofrenide Stigmatizasyonu Azaltmak
Altını Islatan Çocuklar
MS' DA DEPRESYON
Multiple Skleroz Psikiyatrk Bozukluklar.
Bedensel hastalığı olan Çocuklar
Paranoid Kişilik Bozukluğu
Ailelere öneriler
Okul fobisi için öğretmenlere öneriler
Okul Fobisi
Kalp Kapanınca Rahim de Kapanır mı? (2)
Sanatla Terapide Sinema Terapi
Kardeş Kıskançlığı
Ya Sonra? Ne yaparım Senden Sonra?
Cinsel Kimlik Sapması
İlişkilerimizdeki İletişim Kalıpları (2)
İlişkilerimizdeki İletişim Kalıpları (1)
Histrionik Kişilik Bozukluğu...
Kişiler arası ilişkilerde sorunlar
Erkekte Cinsel İşlev Bozuklukları Nelerdir?
Cinsel saldırıların sıklığı
Kadına Yönelik Cinsel Şiddet!
Narsisistik (Benmerkezcil) Kişilik Bozukluğu
Seksin İyisi-Kötüsü Olur mu?
Antisosyal Kişilik Bozukluğu
Klinik özellikleri
Depresyon
Doğum Sonrası Hüzün
Bedensel Hastalıkla Başa Çıkma
Fiziksel Hastalığı Olanlarda Psikiyatrik Destek
Ergenlerde sınav kaygısı için neler yapılabilir?
Sınav Kaygısı Nedir?
Sosyal Paylaşım Sitelerinin Evliliklere Etkisi
Yeme Zorlukları,
Şizofreni
Eşinizin Genç Olması Daha mı İyi?
Kıskanç mıyım? Yok Canım!
AŞK BÜTÜN YOLCULUKTUR
AŞKIN GÖZÜ KÖRMÜ?
RUHSAL TRAVMALARDAN SONRA GÖRÜLEN SORUNLAR
RUHSAL TRAVMANIN ETKILERİ VE ÇARELERİ
DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU
MENOPOZDA EN SIK GÖRÜLEN CİNSEL YAŞAM SORUNLARI...
MENEPOZ ÖDÜL MÜ? CEZA MI?
Bilinçaltı inanç sizi öldürür de iyileştirir de
BİLİNÇ ALTININ ALTI İŞLEVİ
ZİHİN İKİ PARÇADIR...
HİPNOZ NE DEĞİLDİR?
HİPNOZ NE DEĞİLDİR? KİMLER HİPNOZ UYGULAYABİLİR?
TERAPİ SEANSLARINDA NELER YAPILIR?
KOGNİTİF DAVRANIŞÇI TERAPİ NEDİR?
AGORAFOBİ NEDİR?
PANİK BOZUKLUĞU NASIL OLUŞUR?
PANİK BOZUKLUK
YAYGIN DÜŞÜNME BİÇİMLERİ
BELIRLENEN SOSYAL DURUMLAR
SOSYAL FOBİ
DEPRESYONDA MISINIZ?
DEPRESYON BELİRTİLERİ
PSİKOTERAPI YARAR SAĞLAR MI?
PSİKİYATRİ NEDİR?
Haber Yazılımı