301 Moved Permanently

Moved Permanently

The document has moved here.

Yazı Detayı
17 Şubat 2020 - Pazartesi 15:20
 
Van'a Kar Yağıyor...
Şahbettin Uluat
veyselvuran655
 
 

Van'a kar yağıyor. Çocukluk günlerimizde yağdığı gibi yağıyor.

Her biri beş yüz ya da bin metrekarelik arsalar üzerine kurulmuş, iki bütün bir yarım kerpiçle yapılmış toprak damlı evlerimizin olduğu zamanlar gibi yağıyor.

Evlerimizin önünde antrelerin, arka taraflarında duvara dayanmış, sağlam ağaçlardan yapılmış merdivenlerinin olduğu zamanlar gibi yağıyor.

Tuvaletlerin evin dışında olduğu, dolayısıyla öncelikle kürekle tuvalete giden yolun açıldığı zamanlar gibi yağıyor.

Çarşıdaki marangoz dükkânlarında mejrefe, tahta kızak satışlarının tavan yaptığı zamanlar gibi yağıyor.

Eski Vali Konağı'nın yanındaki tepeden kayan olur muydu tam hatırlamıyorum ama daha aşağıda, Hacıbekir Caddesi'nden Hüsrevpaşa İlkokulu'na doğru olan sokakta kızak kayılırdı.

Her mahallenin kendine göre kızak yerleri vardı.

Şimdiki Hayat Hastanesi'nin bulunduğu sokak bu iş için bulunmaz bir yerdi. Orada Ğume Abla olarak bildiğimiz bir kadının evi vardı. Bu yüzden tepeye biz o sokağın çocukları Ğume'nin Tepesi derdik.

Parası olan çocuklar kızaklarını marangoza yaptırtır, altına da ona uygun inşaat demiri taktırırlardı ki, o kızaklara bu donanımlarından ötürü balıksırtı derdik. Parası yetmeyenler, buldukları tahta parçalarını kullanarak kendi kızaklarını kendileri yapar, altına da teneke çember çakarlardı.

Şimdiki gibi güzel, ucuz, sağlam kışlık botlar, ayakkabılar yoktu. En azından biz, aşağı mahallenin çocukları için yoktu. Diğer mahallelerde durum nasıldır bilmezdik.

Durumu iyi olanlarımız lastik çizme giyerdi, onu bulamayanlar da hotto olarak tabir edilen lastik ayakkabıları. Tepede kızak kayarken ellerimiz, ayaklarımız, yanaklarımız soğuktan hissedemez hale gelirdi. Beklerken ayaklarımızın birini kaldırır, birini indirirdik.

Yine de, özellikle hafta sonları akşam karanlığı çökünceye kadar tepeden ayrılmaz, kızak kayardık. Kayarken çarpışanlarımız, yuvarlanıp düşenlerimiz olurdu. Deliler gibi gülerdik.

Van şehir merkezinde atlarla çekilen kızaklar gördüğümü de hatırlıyorum. Henüz motorlu taşıtlardan daha çok hayvan gücüyle çekilen arabaların olduğu günlerdi.

Eski Belediye Garajının bulunduğu yerle Sosyal Meskenler arasında bir yerde yaşardık. Gerçi o günlerde meskenler de henüz inşa edilmemişti.

Evimizden çıkıp Atatürk Lisesi'nin orta kısmına, İskele Caddesi'ne yaya giderdik. O yıllarda yaşanan bir depremden sonra Kazım Karabekir Ortaokulu'na geldik, oradan mezun olduk.

Dönüşte yüzümüz gözümüz atkı ile sarılı olduğu halde Erek Dağı tarafından esen rüzgâr suratımıza soğuk cam kırıkları gibi çarpardı. Eve ulaşıncaya kadar gözlerimizi zor açar, yüzümüzü hissedemez hale gelirdik.

Eve ulaştığımızda da ilk yaptığımız iş çizmelerimizi ya da ayakkabılarımızı ve yün çoraplarımızı çıkartıp sobaya yakın bir yerde oturup ayaklarımızı uzatmak olurdu.

Bugünlerde yaşadığımız zemheri zamanları soğuğun kapı, pencere aralarından üfleyip durmasını önlemek mümkün olmazdı. Elimize geçen bez parçalarıyla, eski kilimlerle bunu durdurmaya çalışırdık.

Rüzgârın ters taraftan estiği zamanlarda dumanı içeri doğru savurunca dama çıkıp bacanın bir yanını kapatmak zorunda kalırdık.

Damdaki karları mejrefelerle (kar küreği) itekleyip aşağı atardık. Sonrasında da, eğer kar durmuşsa ağaç dallarından yapılmış sekavül (bir tür süpürge) ile ya da süpürge ile kalanları damdan ve saçak kenarlarından süpürür, öyle aşağı inerdik.

Bir sonraki sabah yapılacak ilk iş de evin ön ve arka kapılarına biriken karları kürekle, mejrefeyle temizleyip yolumuzu açık tutmak olurdu.

Durumu iyi olan kimseler kış boyu damlarına yağacak karı temizlemek için belli bir ücret karşılığında karcı tutarlardı. Karcılar kar yağdıkça gelip damlardaki karı temizlerlerdi. Anlattığına göre babam da, Karayolları'ndaki işine girmeden önce karcılık yapmıştı. Yağışın bol olduğu zamanlarda, döne döne aynı evlerin karını attığı, uzun saatler boyunca eve gelemediği de olmuştu.

O günlerde bizimle yaşamakta olan rahmetli kevenni (ekmekçi) anneannem Cazı (biz Gezi olarak bilirdik) "oğlum sen hiç kendine acımıyor musun? Biraz dinlen." dediğinde, "anne, ne yapayım, işim bu, kazancımı helal etmeliyim" diye karşılık vermişti.

O günlerde çarşıda bulunan dükkânlara ulaşabilmek için insanların tüneller açmış oldukları da bize anlatılanlar arasındaydı.

Yine o günlerde aç kurtların şehir merkezlerine sıkça indikleri de büyüklerimiz tarafından sıkça söylenirdi.

***

Şimdi Van eski Van değil, artık bir büyükşehir. İlçelere ayrılmış, evleri, caddeleri, sokakları değişmiş, kalabalıklaşmış. Toprak binalar ve bahçeli evler yerini apartman bloklarına bırakmış.

Cadde ve sokakları yoğun taşıt trafiğini karşılamakta güçlük çeker hale gelmiş. Sokaklarında kızak kayanlar kayıplara karışmış.

İnsanlar çok katlı, doğal gazla ısınan evlerinden dışarı çıkmaya çok fazla istekli değil. Gençler akıllı telefonlarla, bilgisayarlarla, İnternet'le tanışmış. 

İyi yalıtılmış kapı, pencereler artık soğuğu pek çok evde içeri üfürmüyor. Üfürse de içerideki sıcakla baş edemiyor.

O günlerden bu güne şehirde büyük değişmeler var.

Artık pek çok evde eskiden bulunan tandır evleri, ahırlar yok. Şehir merkezinde inekçilik, sütçülük yok.

Sokaklarda atlar, eşekler yok. Şamranaltı Mahallesi'nden çarşıya, Cuma namazına eşekle gelen efendiler yok.

Yüksek beton binalar var. Otoparklarda, binaların önlerinde dört gündür yağan karın altında kalmış arabalar, evinden dükkânına arabalarla gidip gelen insanlar var.

Şimdi artık gelişen Van'da o günün yerli insanlarından çok, yeni Vanlılar var.

Van'a kar yağıyor.

 
Etiketler: Van'a, Kar, Yağıyor...,
Yorumlar
Diğer Yazılar
Sars Mers Korona
Bir yazar Kemal Sayar
Hemşerilik
Van'ın Güzel İnsanları Memet Abi
Göç
İdlib bombalanıyor...
Kitap
Siyasal Kültür Farklılıkları
Can dediğin kuş misali...
Van ve Van Gölü Ekspresi
Dünya sinemasındayız...
Hepimiz aynı gemide değiliz...
Van neden hatırlanır?
Şeb-i Yelda
Van Kitap Fuarı
Adam gibi adam sorunu
Bir kısım gençlerimiz
Öğretmenim
Mümtaz Sami Özok ve Zirve Beyazı
Bisiklet Rüyası
Eski Van Resimleri
Hepimiz insanız ama...
Sosyal medya
Girişimcilik ruhu
Biz o zamanları yaşamadık…
Dünya ormanında insan
İyi Ki Varsın Nurgül Öğretmen 2 Bir Mezuniyet Töreni
Van Yüzüncü Yıl Üniversitemiz 38 yaşında
İyi ki varsın Nurgül Öğretmen 1 Önyargılar Yıkılırken
Van Et Kombinası Anıları - 2
Van Et Kombinası Anıları 1
Kadın cinayetleri çözemediğimiz kör düğüm
Bayramlar şekerler değişen alışkanlıklar
Machida Mezarlığı
Daha daha nasılsınız?
Gurbet memleket ve Erik Değdirenler
Uzun ince bir yolda 82. yıl
Kabak taşa değse de vay kabağın başına…
İnsanın çağdaş iletişim teknolojileriyle dansı
Gitmeler ve kalmalar üzerine…
Babam sağ olsun!
Yeni bir yüksek lisans ve doktora mevsimi
Memleket özlemi Van mevsimi
Bizim eller
Görebildiklerimiz öngörebildiklerimiz
Bilen Bilir
Tarladaki Çamur
İnsanlar ve mevsimler
Tehcir
Modern dünya ve gerçek iyilik
Helalleşme kültürü
Geçmişe Özlem (Bir Van Şiiri)
Bir zamanlar Van Et Balık
Kılavuzu karga olanın...
Beyni küçük cürmü büyük insanlar
Gurbette bir taziye
Evlenmek evlenebilmek
Taşındık tanış olduk
Biraz güneş
Dünün ve bugünün Sahalin'leri
O günlerde aşk
Yazarlar yazılar kitaplar
Halep Artık Halepçedir
Erzurum'a Kar Yağardı
Dünyada Van
Çağdaş gulyabaniler
Genç olmak
Büyüyoruz değişiyoruz
Bir sevdadır okumak
Seslerimiz de sözlerimiz de farklıdır
Bir Van Romanı Şark Yıldızı
Ah Çocuk…
Kentimizi korumak kendimizi korumak
Başkan ile Vatandaş Tayyar Başkan ile Perişan Teyze
Biz Dımso'ya niye güldük?
Van ve iç göçler
Unutulanlar, unutulmayanlar, unutulamayanlar
Her genç adama bir Abdurrahman Amca
Rahmetli Hıdo, Van ve Dünya
Biz çocuktuk, memleketimiz Van'dı
Temizlik zamanı
Akdamar'ın Çanları Yeniden Çalarken
Eldeki kuş, daldaki kuş, resimdeki kuş
Bir Yaz Günü Akadamar'da
Doları kim dolduruyor?
Van'ımız, Yazımız, Kadınlarımız
Van'ımız, Yazımız, Kadınlarımız
Van'la Sohbet
Haber Yazılımı