Error

An Error Was Encountered

The action you have requested is not allowed.

Yazı Detayı
26 Ocak 2020 - Pazar 11:57
 
Van Üçlemesi Gülü Astım Duvara
Nedim İlikçi
 
 

Değerli okurlar; Engin Kansav Ortaköylüoğlu Hanım, ilk, orta ve lise tahsilini Van'da tamamladıktan sonra İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Tarih bölümünden mezun olur. İlk görevine Van Kız İlk öğretmen okulunda başlar. Öğretmenlik hayatına Bursa ve Ankara'da devam eder. Emekli olduktan sonra Kapadokya'da bir pansiyon işletir. Bu hafta sizlere Engin Kansav Ortaköylü Hanım tarafından yazılmış olan "Van Üçlemesi" isimli kitabı tanıtmaya çalışacağım.

 

Yazarımız doğup büyüdüğü Van'dan hiçbir vakit gönül bağını koparmaz. Büyük bir emek gerektiren böylesine önemli bir eseri bizlere kazandırır. Toprağına vefa bağının gereğini fazlasıyla yerine getirmiş olur. Kendisine bu yazı vesilesi ile teşekkür eder, sağlıklı ve huzurlu uzun ömürler dilerim.

 

Yazarımız Van ile ilgili duygularını "Sözün Başı" başlığı altında dile getirirken şöyle der:"Benim çocukluğum Anayurdum Van'dır. Bu kentten isteyerek ayrılışım, ilk gençliğime rastlar. Öyle de olsa Van'a olan özlemim benliğime işleyip için için yanarken, beni sarıp sarmalayıp ayakta tuttu. Yıllarca bu özlemimin yalnız Van olduğunu sandım. Oysa özlemim, Van'la birlikte elimizden kayıp giden değerlereymiş. Bunun bilincine vardığımda içim sızladı." der. Van'ın sadece şeklen değişmediğini söyler, geçmişte yaşanan birçok kültürel değerin de yok olduğundan yana üzüldüğünü belirtir. Her Vanlı gibi çocukluğunda ve ilk gençlik döneminde yaşadığı eski Van'a özlemini dile getirir.

Kitabında Van'ı; "Düşte Van","Anılarda Van" ve "Bilgilerde Van" olmak üzere üç ana başlık altında anlatır. Bu anlatımını Van üçlemesi olarak tarif eder. 

 

"Düşte Van" bölümünde Van'ın düşünde bıraktığı insanlarını ve özelliklerini, yiyecek ve içeceklerini, sosyal ilişkilerini çok akıcı bir dille okuyucuya aktarır. Özellikle yaşı ellinin üzerinde olan her birimizin düşlerinde yer alanları, bir sinema perdesi misali gözlerimizin önünden geçmesini sağlar. Bazen o günler uzun olsaydı diyeceğimiz, bazen iyi ki de geçmiş diyeceğimiz, bazen hüzünleneceğimiz, bazen gülümseyeceğimiz çok duygusal bir gezinti yapmamızın yolunu açar.

 

"Bilgide Van" başlığı altında Van'ın coğrafik, jeolojik, stratejik, jeopolitik yapısını, depremsel yapısını, yüzey şekillerini anlatır. Elli altmış yıl öncesinin ulaşım koşullarını anlatır. Van'ın Urartulardan Osmanlıların çöküş dönemine kadar geçen gelişimini detaylı olarak okuyucunun bilgisine sunar. Cumhuriyet sonrası Van'ın etkinliklerinden, halkın dini ve büyüsel inanç ve söylencelerinden, Halk oyunları ve türkülerinden, gelenek görenek ve beslenme alışkanlıklarından bahseder. Bazı Van yemeklerinin tariflerini verir. Kitaba adını veren" Gülü astım duvara" dizesinin de bir Van türküsünün ilk dizesi olduğunu da hatırlatmak isterim.

"Anılarda Van" başlığı altında; Van'ın nam yapmış kişilerini ve özelliklerini anlatır. Van'ın delilerinden ve özelliklerinden bahseder. Delisiyle velisiyle yazarımızın anılarında yer edinmiş olan birçok hemşehrimizin bizimde anılarımızda yer edinmiş olduğunun farkına varır, kaybettiklerimize üzülürüz.

 

Yazarımızın-Van merkezin bile doğa ile ne kadar iç içe olduğunu bu günün nesline aktarması açısından önemli bulduğum- bir anısını sizlerle paylaşmak istiyorum. Yazarımız şöyle anlatır; "Van'a ilişkin ilk anım dört beş yaşlarıma rastlar.Bir sabah erken uyandığımda babamı göremedim.Korkuyla baba diye seslendim."Gel kızım buradayım."dedi.Gözümü ovuştura ovuştura yanına gittim.Babam çok erken kalkar, sobayı yakar,demliği üstüne koyar,kahvesini pişirir içerdi.Beni okşadı cezvenin dibindeki kahveyi bana verdi, içtim.Onunla yetinmeyip fincanın telvesini de parmağımla sıyırıp yaladım.Babam beni pencereye götürdü, perdeyi aralayıp sokakta gezen kurdu gösterdi, korkup babama sarıldım."Ya buraya gelirse!.. "Babam güldü."Korkma gelmez, o da korkar." Bir kez daha baktım. Köpeğe benziyor, ama daha iri ve gösterişliydi. O günden sonra benim gözümde kar, kurt ve kahve bir üçleme oluşturdu."

 

Engin Kansav Ortaköylüoğlu hocamız tarafından yazılan "Van Üçlemesi-Gülü Astım Duvara" isimli kitap Phoneix Yayınları tarafından 2013 yılında Ankara'da basılmış ve 320 sayfadan ibarettir. Kitabın Van hakkında yazılmış en önemli kaynak kitaplardan biri olduğunu belirtmek isterim. Van'ın uzak- yakın tarihini, kültürünü öğrenmek isteyen herkesin okuması gereken bir kitap olduğunu tavsiye ediyorum…

 

Kalın sağlıcakla…

 
Etiketler: Van, Üçlemesi, Gülü, Astım, Duvara,
Yorumlar
Diğer Yazılar
ALİ İHSAN SABİS HARP HATIRALARIM BİRİNCİ DÜNYA HARBİ
KİLİM
VAN'DA GÖÇ HAREKETLERİ
Alıntılar ve Fotoğraflarla 1914 ÖNCESİ ERMENİ KÖY HAYATI
V. ULUSLARARASI VAN GÖLÜ HAVZASI SEMPOZYUMU
ANILARLA ESKİ VAN’A DOĞRU BİR YOLCULUK
Sultan II. Abdulhamid Döneminde Van Vilayeti
Van Kent Araştırmaları
Yakın Tarihimizde Van Uluslararası Sempozyumu
VAN VE ÇEVRESİNDE ERMENİ İSYANLARI(1896-1916)
İngiliz Konsolos James Brant'ın Gözüyle Doğuda Değişim Yılları (1836-1852)
Doğu Anadolu ve Urartular
Görenlerin Gözü ile Van'da Ermeni Mezalimi
Van yatırları ve menkıbeleri
Van Mutfak Kültürü
Van Efsaneleri
Osmanlı Arşiv Belgelerinde Van
Ermeniler ve 1915 Tehcir Olayı
Van Tarihi ve Kürtler Hakkında Tetebbuat
Van Demek Vatan Demek
Evliya Çelebi Seyahatnamesi
Van Tarihi
Hatıralarım "Ermeni Olaylarının İçyüzü"
Van Gölü'nün gemileri Tatvan'dan Bodrum'a yelken peşinde bir yaşam
Anadolu'da Amerikan Misyonerliği ve Misyon Hastaneleri (1880-1934)
Yakın tarihin canlı tanığı ZEVE
Arşiv Vesikalarıyla Ermeni Mezalimi ve Ermeniler
Kazım Karabekir Hayatım
XVI. ve XVII. Yüzyıllarda Van (1548-1648)
Ermeni Komitelerinin A'mal ve Harekât-I İhtilaliyyesi
GEÇMİŞTEN GELECEĞE VAN TÜRKÜLERİ-1 (Sözlü Kırık Havalar)
YÜKSEK YAYLANIN BAŞKENTİ VAN-TUŞPA Arkeolojik Rehber
Amerikan Misyonerlerinin Faaliyetleri ve Van İsyanları (1896)
Egido'nun hazin sonu
Ölüm ve sürgün Osmanlı Müslümanlarının etnik kıyımı (1821-1922)
Beş Türk Eyaletine Doğru
20. YÜZYIL DÖNEMECİNDE RUS GENERAL MAYEVSKY'NİN TÜRKİYE GÖZLEMLERİ VAN-BİTLİS VİLAYETLERİ ASKERİ İSTATİSTİĞİ
Ah Tamara
YIKILAN BİR ŞEHRİN ANATOMİSİ
Doğunun Yıldızı Van
Sefername
Van'da Ermeni Devleti Denemesi -Belgelerle-
Van'da Ermeni Mezalimi (1895-1920)
Cumhuriyet Dönemi'nde Vangölü havzasında yapılan kamu harcamaları ve yatırımlar (1923-1950)
Çeşitli Yönleriyle Van
OSMANLI ORDUSUNDA DÖRT YIL (1915-1919)
Bizim Eller Van
Ermeni Dosyası
Zavallı bir kuşun feryadı
Şark Yıldızı
Sona
Seyahatname-i Hudud
Türkiye'de Ermeni Meselesi
Urartu Tarihi ve Kültürü
Tarihi hakikatler
Seyyahların Gözüyle Van XIX. Yüzyıl
Van Hayatının En Yakın Şahidi: Molla Hamid Ekinci
Vilayat-ı Şarkiye Mültecileri Unutulmuş Bir Göç Trajedisi (1915-1923)
1915 Van'da Ermeni İsyanı
Sadettin Paşa'nın Anıları
Van konulu kitaplar
2 Nisan 2018'in bir Vanlı olarak bana hatırlattıkları
Haber Yazılımı