301 Moved Permanently

Moved Permanently

The document has moved here.

Yazı Detayı
25 Ağustos 2013 - Pazar 11:12
 
Yıldırma (Mobbing)
Uz. Dr.Sevilay ZORLU
drsevilayzorlu@gmail.com
 
 

İngilizce "yıldırma" (Mobbing) kavramı, "mob" kökünden gelmektedir. "Mob" sözcüğü, İngilizce'de yasal olmayan biçimde şiddet uygulayan kalabalık veya "çete" anlamındadır. Bir eylem biçimi olarak mobbing sözcüğü ise, psikolojik şiddet, kuşatma, topluca saldırma, rahatsız etme veya sıkıntı verme anlamına gelmektedir.
Tarihçe…
Yıldırma kavramı, ilk kez 1984'de İsveç'de "İş Hayatında Güvenlik ve Sağlık" konulu bir raporun kapsamında Heinz Leymann tarafından ortaya atılmış, 1993'te İsveç'te çıkarılan 'İşyerinde Kişilerin Mağdur Edilmesi' adlı kanunla da ilk kez yasal bir nitelik kazanmıştır.
Türkçe'de işyerinde uygulanan "zorbalık, duygusal taciz ya da yıldırma" sözcükleriyle adlandırılan "mobbing", özellikle hiyerarşik yapılanmış gruplarda ve kontrolün zayıf olduğu örgütlerde, gücü elinde bulunduran kişinin ya da grubun, diğerlerine ruhsal yollar kullanılarak, uzun süreli sistemli baskı uygulaması, duygusal saldırı ve yıpratma yaratması olarak tanımlanmaktadır. Haksız yere suçlama, dedikodu yoluyla saygınlığını zedeleme, küçük düşürme ve doğrudan veya dolaylı şiddet uygulayarak, bir kişiyi işi bırakmaya zorlama amaçlı kötü niyetli bir girişimler olarak tanımlanmaktadır. "Yıldırma" son yıllarda sosyoloji ve hukuk başta olmak üzere bir çok disiplinin üzerine çalıştığı bir konu haline gelmiştir
Dünyada giderek artan bir ilgiyle araştırılan yıldırma kavramı ülkemizde henüz yeterince tanınan bir olgu değildir.
"YILDIRMA" NIN NEDENLERİ 
"Yıldırma"yı salt bireysel bir sorun yada işyerinde kişilere odaklı ya da sınırlı bir sorun olarak ele almak doğru değildir. 1970'lerden sonra yaşanan ekonomik değişimin, işyerlerindeki çalışma ortamının niteliğinde yarattığı değişikliklerin, özellikle kapitalist kar anlayışının ve rekabetin, post-fordist olarak tanımlanan esnek üretim biçimlerinin yarattığı güvencesiz istihdam biçiminin ve kapitalist rekabetin geliştirdiği, perçinlediği bir durum olarak görmek gereklidir. Bu ekonomik ve politik zeminde yaşanan krizler, yarattığı işsizlik, aşırı çalışma, çalışanlar üzerinde yıldırma davranışlarının ve baskının artmasına zemin hazırlamaktadır. Çalışmalar yüksek işsizlik oranlarının ve çalışanların değersiz görülmesinin "yıldırma"nın artmasına neden olduğunu göstermektedir. Özetle son yirmi yıla damgasını vuran ve başta sağlık olmak üzere tüm sektörlerde yaşama geçirilen neo-liberal politikaların doğal bir sonucu olarak "yıldırma" ortaya çıkmakta ve artmaktadır.
"Yıldırma"nın en fazla, aşırı iş yükünden kaynaklanan doyumsuzluk, çalışma ortamının demokratik olmayan niteliği, var olan liderlik biçimi, özellikle çoğul roller ile ortaya çıkan rol belirsizliği ve rol çatışması ile bağlantılı olduğuna dikkat çekilmiştir. Bu anlamda kapitalist kültürün egemen kıldığı toplumsal değerlerin "yıldırma"yı tetiklediğini ve giderek artan oranda fiziksel ve duygusal tahribat yarattığını öne sürmek abartı sayılmaz. Böyle bakıldığında "yıldırma"nın sınıfsal bir karakteri olduğu, ırksal, sınıfsal ve cinsiyete dayalı eşitsizlikleri içeren bir süreç olduğu görülmelidir.
Dünya Sağlık Örgütü de "yıldırma"nın ortaya çıkmasını kolaylaştıran iş ortamlarının özelliklerini tanımlamıştır. Özellikle rol tanımlarının iyi yapılmadığı, işbirliği ve dayanışmanın kurulamadığı ortamların yatkınlık yarattığı ifade edilmektedir. Özellikle ortaya çıkan sorun ve çatışmaların uygun problem çözme beceriyle çözülmemesi, aksine gizlenmesi bunu artıran etkenler olarak görülmektedir. Bu yapı neo-liberal politikaların biçimlediği iş ortamının bir ürünü olarak görülmelidir.
YAYGINLIĞI
Bu alandaki sınırlı veriler hem AB'de hem de Avrupa'da "yıldırma"nın sıra dışı bir durum olmadığını göstermiştir. ABD'de yaklaşık 6 çalışandan birinin (%16.8) işyerinde yıldırma mağduru olduğu, bu sayının %11 olduğu aktarılmaktadır. ABD'de kamu çalışanlarını kapsayan bir araştırmada, kadın çalışanların % 42'sinin, erkek çalışanların ise % 15'inin son iki yılda işyerinde duygusal tacize ve zorbalığa maruz kaldığı, İsveç'te ise intiharların % 15'inin "yıldırma" kaynaklı olduğu belirtilmektedir..
Bazı meslek gruplarında "yıldırma" daha sık görülmektedir. Tayvan'da sağlık çalışanlarında yapılan bir çalışmada "yıldırma" yaygınlığı son bir yıl için %50.9 bulunmuş, sözel ve fiziksel şiddetten daha yüksek oranda görüldüğü belirtilmiştir. Bosna'da yine sağlık çalışanlarında yapılan bir çalışmada bireylerin %76 oranında "yıldırma" davranışlarına maruz kaldıkları bildirilirken, %26'sında bunun ısrarlı ve yineleyici olduğu saptanmıştır. Ayrıca bu durumun ruhsal bozukluk gelişimi ile ilişkili olduğu da belirtilmiştir. Yine ülkemizde hemşirelerde yapılan bir çalışmada son bir yıl içinde "yıldırma" davranışına maruz kalma oranı %86.5 olduğu belirtilmiştir.

 
Etiketler: Yıldırma, (Mobbing)
Yorumlar
Diğer Yazılar
İlişkide Ayrılık Çanları Ne Zaman Çalar?
Geleceğin tıpı rezonans terapileri ve tamamlayıcı alternatif tıp
Vajinismus Evli Bakireler -Tamamlanmamış Evlilik "O an'a kadar her şey çok iyi sonra..."
Tek Çocuk
Öfke ve Erkekler
Kendinize Karşı Olumlu Olma
Yıldırma (Mobbing)
Zayıflama ilaçları psikolojimizi nasıl etkiliyor?
Çift İlişkisinde ''Doyum'' ve ''İstikrar''
Çocuklarda Çalma Davranışı
Çocuklarda Korku
Yakın İlişki Kurarken Eşimizi Nasıl Seçmeliyiz?
Demans Alzheimer Hastalığı
Sanatla Terapide Sinema Terapi
Altını Islatan Çocuklar
(Ms) Hastalarında Görülen Psikiyatrik Bozukluklar
Çocukluk Çağı
Bedensel Yetersizliği ve Süreğen Hastalığı Olan Çocuklar
Okul Fobisi
Ya Sonra? Ne Yaparım Senden Sonra? -2-
Ya Sonra? Ne Yaparım Senden Sonra? (1)
Kardeş Kıskançlığı
Bilgisayar Bağımlılığı
Cinsel Kimlik Sapması
Kanser ve Depresyon
Borderline (Sınır) Kişilik Bozukluğu
Parafililer (Cinsel Sapkınlıklar)
Boşanmış Aileler ve Çocukları
Kadına Yönelik Cinsel Şiddet
Narsisistik (Benmerkezcil) Kişilik Bozukluğu
Antisosyal Kişilik Bozukluğu
Çocukluk ve Ergenlik Döneminde Depresyon
Seksin İyisi Kötüsü Olur mu?
Kalp Hastalıkları Ve Psikiyatrik Bozukluk Birlikteliği
Stres ve Diyabet (Şeker Hastalığı) İlişkisi
Doğum Sonrası Hüzün
Depresyonla ilgili düşünceler
Depresyonda mısınız?
Fiziksel Hastalığı Olanlarda Psikiyatrik Destek
Cinsel sorunlar nasıl tedavi edilir?
Cinsel Terapi
Cinsel Terapi Nedir?
Her An Öfkeli misiniz?
Yeme Bozuklukları; "0" Bedeni Yakalarken
Sosyal Paylaşım Sitelerinin Evliliklere Etkisi
Menopoz ödül mü Ceza mı?...
Psikolog, Uzman (Klinik) Psikolog
Psikiyatrist Ve Psikolog Arasında Ne Fark Vardir?
Cinsellik ile İlgili Çocuklar Ne Bilmeli ?
Cinsel Eğitim Modelleri Ve Farklı Programlar
Ülkemizde Cinsel Eğitim
Bipolar (İki Uçlu) Bozukluk
Aşkın Gözü Kör mü?…
Olgun Kadınlar Ve Genç Erkekler Neden İyi Çift Olurlar?
Çiftler arasında olması gereken ideal bir yaş farkı var mıdır?
Kıskanç Mıyım? Yok Canım!
Kendini beğenmişlik mi? ya da utangaçlık mı?
Travma Sonrası Stres Bozukluğu
Menopoz ödül mü? Ceza mı?
Cinsel Sorunların Bedensel Nedenleri?
Görsel, işitsel,dokunsal... hangisi?
Öğrenme stiliniz ve kişiliğiniz
Mutlu aşkın sırları (2)
Mutlu aşkın sırları (1)
Hiponik Dil Kalıplarının Sorguda Kullanılması
İnatlaşma
Üstün yetenekli çocuklar
Evden-Okuldan kaçma
Altını ıslatan çocuklar
Anne babalığa geçiş ve ebeveynlik dönemi
Çocuklarda Cinsel Eğitim (2)
Terapi ve zaman
Çocuklarda Cinsel Eğitim (1)
Psikoterapi nedir?
Öfke ve erkekler (2)
Öfke ve erkekler (1)
Uzlaşmak mı zorlama stratejileri mi?
Beni Gerçekten Duyabiliyor musun?
Yaşamımızı kontrol altında tutabilirsiniz
Sosyal Fobi ve Yüz Kızarması ile Baş etmenin Yolları
Alışveriş bağımlılığından kurtulmanın yolları
"En Pahalı" Bağımlılık: Alışveriş Çılgınlığı
Diş Korkularının Sebebleri
Dental Fobilerin Çözümünde Hipnoz
Tırnak yeme
Parmak Emme
Kimler Yıldırma Yapar?
Çekingen Kişilik Bozukluğu
Bağışlayıcı Olamamak
Bağışlayın ve Unutun!
Yoksunluk Düşünceleri
Bağımlıların düşünceleri
Alkol ve Madde Bağımlılığından Kurtulmak İçin
Öfke nöbetleri (tempertantrum)
Saldırganlıkta öneriler
Saldırganlık
Çocuklar da zayıflama ilacı kullanılabilir mi?
Zayıflama İlaçları Psikolojimizi Nasıl Etkiliyor?
Sorunlu ilişkilerdeki ortak özellikler
Cinsiyet, cinsiyet rolleri ve evlilik
Çift İlişkisinde "Doyum ve İstikrar"
Şizoid Kişilik Bozukluğu (3)
Şizoid Kişilik Bozukluğu (1)
Çocuklarda Çalma Davranışı öneriler
Çocuklarda Çalma Davranışı
Korku tepkisi nasıl gelişir
Çocuklarda Korku
Saldırganlığın dışavurumunda kadın ve erkek farkı
Kadınlar Neden Daha Zedelenebilir Konumda?
Demans (Alzheimer) Hastalığı Evreleri
Demans (Alzheimer) Hastalığı
Şizofreni Hakkında Mitler
Şizofrenide Stigmatizasyonu Azaltmak
Altını Islatan Çocuklar
MS' DA DEPRESYON
Multiple Skleroz Psikiyatrk Bozukluklar.
Bedensel hastalığı olan Çocuklar
Paranoid Kişilik Bozukluğu
Ailelere öneriler
Okul fobisi için öğretmenlere öneriler
Okul Fobisi
Kalp Kapanınca Rahim de Kapanır mı? (2)
Sanatla Terapide Sinema Terapi
Kardeş Kıskançlığı
Ya Sonra? Ne yaparım Senden Sonra?
Cinsel Kimlik Sapması
İlişkilerimizdeki İletişim Kalıpları (2)
İlişkilerimizdeki İletişim Kalıpları (1)
Histrionik Kişilik Bozukluğu...
Kişiler arası ilişkilerde sorunlar
Erkekte Cinsel İşlev Bozuklukları Nelerdir?
Cinsel saldırıların sıklığı
Kadına Yönelik Cinsel Şiddet!
Narsisistik (Benmerkezcil) Kişilik Bozukluğu
Seksin İyisi-Kötüsü Olur mu?
Antisosyal Kişilik Bozukluğu
Klinik özellikleri
Depresyon
Doğum Sonrası Hüzün
Bedensel Hastalıkla Başa Çıkma
Fiziksel Hastalığı Olanlarda Psikiyatrik Destek
Ergenlerde sınav kaygısı için neler yapılabilir?
Sınav Kaygısı Nedir?
Sosyal Paylaşım Sitelerinin Evliliklere Etkisi
Yeme Zorlukları,
Şizofreni
Eşinizin Genç Olması Daha mı İyi?
Kıskanç mıyım? Yok Canım!
AŞK BÜTÜN YOLCULUKTUR
AŞKIN GÖZÜ KÖRMÜ?
RUHSAL TRAVMALARDAN SONRA GÖRÜLEN SORUNLAR
RUHSAL TRAVMANIN ETKILERİ VE ÇARELERİ
DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU
MENOPOZDA EN SIK GÖRÜLEN CİNSEL YAŞAM SORUNLARI...
MENEPOZ ÖDÜL MÜ? CEZA MI?
Bilinçaltı inanç sizi öldürür de iyileştirir de
BİLİNÇ ALTININ ALTI İŞLEVİ
ZİHİN İKİ PARÇADIR...
HİPNOZ NE DEĞİLDİR?
HİPNOZ NE DEĞİLDİR? KİMLER HİPNOZ UYGULAYABİLİR?
TERAPİ SEANSLARINDA NELER YAPILIR?
KOGNİTİF DAVRANIŞÇI TERAPİ NEDİR?
AGORAFOBİ NEDİR?
PANİK BOZUKLUĞU NASIL OLUŞUR?
PANİK BOZUKLUK
YAYGIN DÜŞÜNME BİÇİMLERİ
BELIRLENEN SOSYAL DURUMLAR
SOSYAL FOBİ
DEPRESYONDA MISINIZ?
DEPRESYON BELİRTİLERİ
PSİKOTERAPI YARAR SAĞLAR MI?
PSİKİYATRİ NEDİR?
Haber Yazılımı